RIMEKEMBJA 21/ 12/ 2004 [ i ]

GREKËRIT NË LIBRI N ?HISTORIA E SHQIPËRISË? TË ZH.
FAVEIRIALIT

Në historinë botërore, emrat kombëtarë të të dy popujve
janë shtrirë gjatë shekujve, në përdorime edhe të veçanta,
duke përcatuar tipare të karakterit e të psiqikës së tyre,
në marrëdhëniet me popujt e tjerë. Këta emra janë kinezëria
dhe grekëria, që hasen në shumë fjalorë dhe enciklopedi, si
edhe në letërsinë e shkruar artistike, politike e
publicistike.
Kinezërisë, që në frëngjisht i thonë ?chincisseri? dhe
italisht ?cineseria?, përdoret si fjalë qysh në mesjetë dhe
tregon jo kombin kinez, por një tipar të tij, mënyrën e
sjelljes e të të folurit kinez shumë të ndërlikuar, sende
të punimit kinez me zbukurime të ndryshme etj. Ndërsa fjala
grekëri ka mbi 2000 vjet që përdoret, për të treguar një
cilësi të veçantë të kombit grek, në veçanti në fushën
politike, e cila është pabesia, mashtrimi, dinakëria. Baza
nga ka lindur fjala grekëri është letërsia artistike përmes
dy poemave të lashtësisë: ?Odisea? e Homerit dhe ?Eneida? e
Virgjilit, me simbolin gjithëbotëror, Kalin e Trojës.
Poeti i madh romak Virgjili, në poemën e famshme ?Eneida?,
në këngën e dytë, rrëfen se grekët pasi nuk i mundën dot
trojanët në fushë të betejës, përdorën dredhinë, mashtrimin
e pabesinë dhe më në fund me këto mënyra e përcëlluan dhe
dogjën Trojën e popullin e saj. Këtij qëllimi grekët ia
mbërritën me anë të pabesisë që u bëri trojanëve një ushtar
Helen, me emrin Sinoni, i cili shkoi në kampin Trojan e
pastaj brenda në Trojë, nuk la fjalë pa thën kundër
grekëve, duke i cilësuar ata zi e më zi dhe se të mundur e
të përçarë, të grindur mes veti e të shkatërruar, kishin
ikur në vendet e veta. Ushtari grek, Sinoni, i bindi
trojanët të futnin kalin në qytet, pikërisht nëpërmjet
poshtërimit që u bënte helenasve, ç?ka ishte edhe pabesia
historike e tyre dhe që sot njihet nga të gjithë.
Romakët, për pabesinë dhe dinakërinë greke kanë thurur me
dhjetëra fjalë të urta. Kurse Plutarku në ?Jetë Paralele?
thotë se thikat e para që vranë Jul Çezarin, ishin greke
sepse dy grekë e sulmuan të parët.
Dinakëria nuk mund të jetë tipar karakteri i të gjithë
kombit e popullit grek, as në lashtësi dhe as në ditët e
sotme. Mirëpo ajo që duhet të ketë qenë pjesë përbërëse e
politike e shteteve greke në lashtësi, ka qenë politikë e
Perandorisë së Bizantit, kur u greqizua në shekujt IX-X dhe
mori emrin bizantinizëm ose edhe grekëri dhe ka qenë pjesë
kryesore e politikës së shtetit grek, që kur fitoi
pavarësinë kundër pushtuesve turq, më 1831, sidomos ndaj
shqiptarëve. Këtë e dëshmojnë të dhënat historike, që janë
të bollshme. Por në veçanti e dëshmojnë edhe dy historianët
e mesit të shekullit të XIX e më pas, njëri gjermani
Falmerajer dhe tjetri frëngu Faveirial. Të dy këta
historianë, të panjohur me njeri-tjetrin, brenda 25 vjetëve
shkruan të parat histori për kombin shqiptar. Ata kanë
pasqyruar jo ndjenjat e veta në veprat e tyre, por të
vërtetat historike, siç kanë ngjarë. Pikërisht për veprën e
Zh. K. Faveirialit  ?Historia e Shqipërisë? bëhen këto
shënime për të parë se ç?ka bërë grekëria mbi shqiptarët
gjatë shumë shekujve.

E vërteta, sado të mbulohet dhe sido të shtrembërohet, nuk
mundet kurrë të asgjësohet ose të tjetërsohet sepse ajo
përbën një nga vlerat më të mëdha të mendjes njerëzore, të
gjykimit të paanshëm e të drejtë të gjithçkaje që përthith
psiqika e njeriut. Në të kundërt, çdo gjë është trillim,
hamendje dhe shpifje. Domosdo këtu hyn edhe historiografia
e çdo kombi, pra edhe ajo greke.
Për kombin shqiptar, për atdheun dhe kulturën shekullore të
tij, janë shkruar shumë vepra edhe nga dijetarë të huaj,
midis të cilëve ka edhe nga ata dhe jo pak, që kanë shkruar
zi e më zi, me dashje ose pa dashje, madje edhe pa e njohur
mirë historinë e tij, duke mbuluar çdo të vërtetë të
rrjedhave historike. Ndër ta bie në sy zelli i
jashtëzakonshëm i shumë dijetarëve grekë dhe serbë, sidomos
gjatë shekujve XIX-XX, për ta nxirë secilën nga periudhat
historike të popullit shqiptar, për të mohuar krijimin e
vlerave të tij, figurat e shquara, deri edhe atdheun. Për
fat të keq të tyre, ka nga ata që edhe sot prrallisin si në
kohën e miteve e të legjendave. Kështu ka ndodhur me
dijetarët sllavë: Jovic, Iomic, Gjorgjevic, Uroshevic etj.,
dhe me ata grekë: Sfrantes, Politis etj., të cilët përballë
të vërtetave gjithnjë kanë zgjedhur trillimin,
shtrembërimin e mohimin, veçanërisht për çështjet e
historisë e të kulturës së shqiptarëve. Mirëpo vepra e Zh.
Faveirial dëshmon të kundërtën dhe mbështetet në të dhëna
të pamohueshme historike.
Zh. Faveiriali ishte prift frëng, i cili mbi 40 vjet i
kaloi në Ballkan ku edhe vdiq në qytetin shqiptar,
Manastir. Të gjithë të dhënat e formimit kulturor të tij,
politika e shtetit frëng në atë kohë dëshmojnë se Zh.
Faveiriali jo vetëm njihte mirë historinë dhe kulturën
greke, por çmonte dhe përkrahte vlerat e krijuara nga kombi
grek gjatë shekujve. Ndërkaq ai, duke njohur e gjykuar të
vërtetat mbi historinë e kombit shqiptar, nuk mundi
kurrsesi t?i mbulojë, shtrembërojë ose t?i fshehë ato, për
të qenë në një zë me dijetarët grekë të asaj kohe, që
luftonin të ngrinin të vdekurit nga varri, krijimin e dytë
të Perandorisë së Bizantit dhe që shteti grek i atyre
viteve i nxiste me çdo lloj mjeti.

?Historia e Shqipërisë? e Zh. Faveiriali u shkrua menjëherë
pas Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, qëndroi në arkat e
arkivave për gati 120 vjet dhe pa dritën e botimit këto
vite, falë vullnetit e dashamirësisë së studjuesit Robert
Elsie. Në shqip këtë vepër me vlera për kulturën tonë e ka
sjellë shtëpia botuese ? Plejada?, me përkthim shumë të
kujdesshëm të Gent Ulqinit. Mbas veprës së Falmerajerit
?Elementi shqiptar në Greqi?, botuar më 1857-1861, kjo
vepër përbën të dytën përpjekje madhore për të na dhënë një
histori gati tërësore për shqiptarët.
Vlera e veprës së Zh. Faveiriali, megjithëse u botua mëse
një shekull pas hartimit, është e disaanshme. Ajo sjell të
dhëna të shumta si për kohën kur u shkrua si edhe për ditët
e sotme. Këto të dhëna përfshijnë ngjarje historike, figura
e personalitete të njohura, përbërës të kulturës, gjendjen
ekonomike, luftra dhe beteja, popuj që lëvizin drejt
pushtimeve të Ballkanit, rënie dhe ngritje shtetesh dhe
perandorish dhe në veçanti, përfshijnë ndërthurjet dhe
intrigat e politikave europiane në dëm të popujve të vegjël
dhe pa farefisni perëndimore. Autori është mbështetur në
një literaturë të pasur të kohës, si edhe të mëparshme, në
dokumente arkivore e shtypin kohor. Por ai ka qenë një
vëzhgues e gjykatës i rreptë i të gjitha dukurive që ka
përmbledhur në vepër. Për shqiptarët vlera e kësaj vepre
është e veçantë sepse na jep mundësi edhe më të mira, të
shohim si kemi ardhur deri më sot, cilët na kanë gjymtuar
pa kurrfarë të drejte dhe çfarë do të bëhet me ne
shqiptarët, do të na sundojë ndarja, përçarja, shthurja e
më pas shuarja apo do të bashkohemi në trojet tona si të
gjithë kombet europiane.
Duke parë këtë vepër me vëmendje zbulohet lehtë ajo
politikë e kohës së pas Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, e
viteve 1912-1913, e Versajës 1919-1920 dhe e Jaltës dhe
Teheranit pas Luftës së Dytë Botërore, që ndoqën e zbatuan
shtetet e mëdha të Europës e në veçanti, Greqia e Serbia
ndaj kombit shqiptar e trojeve të tij, të cilit i shkaktuan
drama e tragjedi të pashembullt.
Mbi të gjitha në këtë vepër historike bie në sy grekëria
ose bizantinizmi i politikave të shtetit grek, i
patriarkanës së Kishës Ortodokse në Stamboll, kundër çdo
vlere të kombit shqiptar: atdheut, kulturës, besimit,
qenies fizike etj. Një urrejtje prej barbarësh, një
shovinizëm i tejskajshëm përshkon politikën greke për
shqiptarët, që veprën e Zh. Faveiriali, pa patur asnjë
shkak dhe rrethanë të natyrshme etnike, kulturore, të
hapësirave tokësore e politikave të ndryshme, që mund të
kishin shkaktuar shqiptarët në dëm të grekëve. Këtij
tërbimi shovinist jo vetëm i bashkohet kisha ortodokse
greke, por në shumë raste i paraprinë së bashku me studjues
të ndryshëm. 

Vijon numrin e ardhshëm

Tiranë, 5 nëntor                                                                
H. Kamani


PSE KAQ ANTIISLAMIST KASTRIOT MYFTARAJ?!

Gazeta ?Tema? e datës 27  e 28 nëntor boton dy artikuj me
tituj: ?Ja si e ka shpallur Baleta Kosovën Serbi? me dy
nëntituj: ?Fushata antiskënderbegase e Baletës?, ?Pse
Baleta deklaron se Skënderbeu nuk ka lidhje me Kosovën?. U
mjaftova me këto dy shkrime të Myftarajt për të bërë një
analizë kritike të pikëpamjeve të shprehura qoftë nga z.
Baleta apo z. Myftaraj. Analiza është një kundërvënie ndaj
ideve të shprehura nga Myftaraj ndaj disa publikimeve të
publicistit të njohur z. Baleta, botuar në ?Bota Sot? e në
?Rimëkëmbja? (15 maj 2001).
Pa filluar mirë shkrimin autori vulos që Kosova të jetë nën
Serbi?! Këtë ise Myftaraj e nxjerr nga një punim të Baletës
me titull: ?Pse provokon fondamentalizmi katolik?. Nga ky
punim autori nxjerr këtë shprehje të Baletës: ?... Nuk
është aq nderim për heroin kombëtar, Skënderbeun, kur në
rrethanat e sotme një komision i kryesuar nga kryetari i
demokristianëve të Kosovës, punon për të vendosur një
monument të Skënderbeut në Kosovë. Në redaksinë e
?Rimëkëmbjes? ka mbërritur një letër që nuk e gjen shumë të
arsyeshëm këtë veprim në një kohë që mund të vendoseshin të
tjera simbole kombëtare si p.sh., një monument për Hasan
Prishtinën. Në këtë shqetësim mendoj se ka shumë arsye dhe
të vërteta. Politikisht sot shqiptarëve do t?u interesonte
dhe vlente shumë më tepër që në Kosovë të vendoseshin
simbole kombëtare që të përfaqësojnë e të theksojnë sa më
qartë e më fortë shkëputjen nga Serbia, irredentizimin
shqiptar, që të irritojnë sa më shumë serbët...?
(?Rimëkëmbja?, 15 maj 2001).
Duke u mbështetur në këtë frazë Myftaraj nxjerr përfundimin
e gabuar se z. Baleta ka shpallur ?Kosovën Serbi?. Të
thuash se z. Baleta ka shpallur ?Kosovën Serbi? është një
ngutje e qëllimshme dhe keqdashëse. Nuk e di se ku bazohet
për antiskënderbegasin e z. Baleta?!
Të marrësh një citat nga një shkrim i Baletës dhe ta
interpretosh në mënyrë të gabuar pa patur asnjë efekt real
më duket një çudi e madhe. Kjo është një analizë krejt e
gabuar. ?... Nuk është edhe aq nderim për heroin tonë
kombëtar, Skënderbeun kur në rrethanat e sotme një komision
i kryesuem nga kryetari i demokristianëve të Kosovës punon
për të vendosur një monument të Skënderbeut në Kosovë...?.
Nuk e di pse i duket habitshëm ky paragraf! Baleta shkruan
qartë ?Heroi kombëtar? Skënderbeu. Ai nuk e injoron atë si
figurë madhore kombëtare. Del pyetja: pse gjithë ky
insistim për të vendosur një shtatore të Skënderbeut
imituese të shtatores së Krujës në Prishtinë?! Në një kohë
që ende nuk ishin davaritur retë e luftës, në Kosovë e
pikërisht nga një Parti Demokristiane?! Unë këtë veprim do
ta gjykoja nga dy këndvështrime, politik dhe fetar. Figura
e Skënderbeut u ngrit dhe u rigjallërua gjatë Rilindjes
Kombëtare. Ishte simbol i bashkimit ndëretnik të
shqiptarëve, simbol i rezistencës kundër sundimit turk.
Fati ynë i mirë ishte se ne e kishim këtë simbol. Edhe
sikur të mos ta kishim do të duhej ta sajonim këtë simbol
si udhërrëfyes për çlirim kombëtar. A ishte e domosdoshme
vendosja e kësaj shtatoreje të Skënderbeut pikërisht në
Prishtinë në një kohë që në arealin shqiptar ishin dy
shtatore të tilla: një në Krujë dhe një në Tiranë?!
Nderimin ndaj Skënderbeut shqiptarët etnikë të krejt
hapësirës shqiptare e kishin kryer, pavarësisht se si komb
jemi të shpërndarë në pesë shtete. Unë mendoj se në
rrethanat e sotme të luftës, të genocidit ndaj popullatës
së pafajshme shqiptare nga serbët, sheshet kryesore të
Kosovës të qyteteve të saj duhej ta zinin heronjtë e ditëve
të djeshme e të sotshme që bënë rezistencë të gjatë, nën
një genocid të tmerrshëm shekullor serb në krahinën
shqiptare të Kosovës. Heroi ynë nuk u ballafaqua ndonjë
herë me pushtuesit serb në krahinën shqiptare. Asokohe
Skënderbeu lidhi aleancë me sllavët, me Cernojeviçët e
Malit të Zi, lidhi krushqi me ta. Në kancelerinë e tij
kishte shkrues sllavë, grekë e latinë që shkruanin në tre
gjuhët, por në shqip asnjë?! Në kujtesën popullore të asaj
kohe ishin të gjalla krimet monstruoze të carëve sllavë
ndaj popullatës shqiptare e që u ruajtën në këngët gojore
brez pas brezi. Në këngët e kreshnikëve të veriut asnjëherë
nuk përmendet figura e Skënderbeut, por e heronjve të
malësisë, Mujit e Halilit ndaj shkjevet. Janë të gjalla e
të freskëta krimet, genocidi i pashembullt i millosheviçëve
serbë. Letërshkruesi që i adresohet ?Rimëkëmbjes? me të
drejtë e shpreh këtë shqetësim. Unë jam plotësisht dakort
me thëniet e shprehura nga Baleta apo nga letrëshkruesi që
thotë: ??Politikisht sot shqiptarëve do t?u interesonte dhe
vlente shumë më tepër që në Kosovë të vendoseshin simbole
kombëtare që përfaqësojnë e theksojnë sa më qartë e sa më
fort shkëputjen nga Serbia, irredentizmin shqiptar që të
irrtojnë sa më shumë serbët?? (?Rimëkëmbja?, datë 15 maj
2001). Sot për sot heronjtë që shkrinë jetën e tyre për
çlirim kombëtar ishin nga kjo trevë shqiptare. Ishin
kryengritjet e mëdha antiosmane e antiserbe të kësaj
krahine që dhanë shembullin e parë dhe u paraprinë luftës
për çlirim. Ne shqiptarët e Shqipërisë londineze duhet t?ua
dijmë për nder këtyre heronjve të heshtur. Ishin heronjtë e
kësaj treve si Isa Boletini, Bajram Curri, Hasan Prishtina,
klasa e fuqishme e fshatarësisë dhe e bejlerëve, të
irredentistëve të vjetër dhe të rinj shembull sacrifice
sublime e Adem Jasharit dhe qindra të tjerëve që e
meritonin vendosjen e shtatoreve qyteteve e fshatrave të
Kosovës. Ishin heronjtë e ditëve të sotme, heronjtë që u
paraprinë armatës çlirimtare. Ne duhet të nderojmë heronjtë
e së kaluarës, por vlera e heronjve të sotëm qëndron në
rend të parë, sepse janë simbole të gjalla e të freskëta
udhërëfyese për një bashkim kombëtar të trojeve etnike
shqiptare. Janë pikërisht këta heronj që i bën të tërbohen
shovinistët greko-sllavë. Në këtë moment të madh historik,
kur popullata shqiptare po ballafaqohej me genocidin më
brutal që njeh historia në gadishullin e Ballkanit, kur një
krahinë e tërë milionëshe ishte zhvendosur e dëbuar nga
trojet e veta e ku shembulli më tipik i heroizmit popullor
personifikohej me figurën e Adem Jasharit, a ishte e drejtë
që në vend të kësaj figure të vendosej ajo e Skënderbeut?!
Shtatorja e Skënderbeut mund të priste në një kohë të
ardhshme. Kjo u duk sot në këto ditë kur u vendos në
piedestal shtatorja e heroit Adem Jashari. Sa lot u derdhën
atë ditë kur gati e gjithë Kosova ishte mbledhur për të
parë të gjallë heroin e tij! Këtu duhesh gjetur ajo
përgjigje e letërshkruesit nga Kosova që ti e qesëndise e
duke e fyer e etiketuar si një të huaj që mban një emër
?çerkezi? duke aluduar një banor nga Kaukazi. Këtë e bën
për të diskredituar myslimanët shqiptarë. Shihen qartë tek
ti ndjenjat e racizmit të kulluar ndaj çdo banori mysliman
shqiptar që për ty e drejtuesit tuaj shpirtëror janë
terroristë! Apo jo o Kastriot Myftaraj?!
Ju thoni se ?... ai, Hasan Prishtina simbolizon lidhjen me
botën turko-islamike..., ndërsa Skënderbeu simbolizon
ndarjen në luftë nga kjo botë dhe bashkimin me perëndimin
kristian...?. Ju e quani Hasan Prishtinën si ?anadollak?!
Përse kjo parti nuk kërkoi vendosjen e shtatores së Hasan
Prishtinës? Le ti vëmë në balancë këta dy heronj. Që të dy,
si Hasan Prishtina edhe Skënderbeu, luftuan për një qëllim,
shporrjen e të huajve nga toka amë. Që të dy ishin fisnikë
dhe rridhnin nga dyer të mëdha. Që të dy sakrifikuan çdo
gjë që nga mjetet financiare, potencialin mendor dhe fizik
në dobi të atdheut vetëm se ka një ndryshim që njeri vdiq
në shtratin e vdekjes natyrale pranë njerëzve të tij,
ndërsa tjetri vdiq i vrarë pabesisht në mërgim pa njeri
pranë t?ia mbështesë kokën. Njeri luftoi me armë në dorë
ndërsa tjetri me mendje. Vetëm diçka i dallon ata të dy,
Skenderbeun dhe Hasan Prishtinën, se jetuan në kohë të
ndryshme, ishte religjoni dhe botkuptimi. Për Skënderbeun
duhet të kem pak dyshim për përkatësinë fetare të tij. Të
jesh politikan, të udhëhiqesh nga etër françeskaj, të kesh
lidhje me Perëndimin nuk do të thotë se duhet të jesh
medoemos i krishterë sepse përkatësia fetare është
individuale e nuk mund të përcaktosh se çfarë bindjeje
fetare pat në fund të jetës së tij Skënderbeu. Të lë të
dyshosh se e ndryshoi besimin e tij në pjesën e dytë të
jetës?! Në shumë portrete e basorelieve të zbuluara tash së
fundi po na paraqitet me çallmën karakteristike orientale.
Shpata e tij e ndodhur në Vienë ka të shkruar një sure
kuranore. Mosgjetja e varrit të tij të lë të dyshosh se
mund të jetë varrosur si jeniçer e nuk po dijmë si ta
shpjegojmë këtë fenomen.
Për letërshkruesin nga Kosova është më i afërt Hasan
Prishtina. Nëse Skënderbeu e kreu detyrën e tij në Mesjetë,
Hasan Prishtina e kreu detyrën e tij sot në kohët moderne.
Gjithësecili personalitet ka piedestalin e vet. Pra, Hasan
Prishtinës i takonte së pari vendosja e asaj shtatoreje
para të gjithëve sepse Prishtina ishte vendlindja e tij,
zotëri. Thënia juaj e mëposhtme është një gabim trashanik
kur thua se: ?? nuk mund të okupojë vendin e Skënderbeut??
bash në vendlindjen e Hasan Prishtinës?! A je në vedi ore
Kastriot?! Siç u shpreha edhe më sipër ju thoni se: ?...
Hasan Prishtina i takon botës islamike, ndërsa
Skënderbeu... me perëndimin kristian...? çudi?! Gadishulli
i Ballkanit ishte pothuaj plotësisht i pushtuar nga
Otomanët. Detyrimisht të gjithë banorët e këtij rajoni
ishin nënshtetas turq, por me kombësi të ndryshme. Edhe
Skënderbeu ishte nënshtetas turk, ishte vasal i Sulltanit,
paguante atributet financiare prej 6 mijë dukatë në vit,
kishte marrë titullin Pasha. Por edhe Hasan Prishtina ishte
nënshtetas osman e paguante detyrimet në një formë më të
moderuar. Skënderbeu ishte nënshtetas turk e këtë nuk e
luan topi në daç thuaje në daç dreuje. Ishte islamist deri
në moshën dyzetvjeçare. Që të dy i përkisnin kësaj bote
?turko-islamike?, siç të pëlqen të thuash, qoftë si
individ, qoftë dhe nga familja. Ndryshimi qëndron se
Skënderbeu për t?ia arritur qëllimeve të veta iu mbështet
Perëndimit duke e tradhëtuar Sulltanin e duke u hedhur në
anën e armiqve të tij ?frëngjve? siç thoshte një kronist
turk. Skënderbeu e ndërroi vasalitetin duke u bërë vasal i
Alfonsit të Napolit me nënshkrimin e marrëveshjes së
Gaetës, vasal i Venetikut dhe që të dyve ua lëshoi Krujën.
Alfonsi dërgoi mëkëmbësin e tij në Krujë me një shpurë prej
1500 luftëtarësh, i cili quhej nënmbreti Ortafa. Ishte
vasal i Papës së Romës. Ishte vasal i shumëfishtë dhe kjo
nuk mund të mohohet kurrsesi, duam apo nuk duam ne, faktet
flasin vetë. Dikujt i pëlqen kjo e dikujt jo. Kjo varet nga
vlerësimet e studjove të historisë sepse edhe më vonë
pashallarët e veriut, Bushatllinjtë, dhe ata të jugut,
tepelenasi, vepruan njësoj si Skënderbeu duke u lidhur
dikush me austriakët e diskush me francezët apo anglezët. E
ka politika një praktikë të tillë. Por kjo nuk do të thotë
se ata ndryshuan bindjet fetare. Ishte e natyrshme që
perëndimi fetar kristian të ishte armiku numër një i
lindjes islame dhe sot vazhdon po ajo histeri antiislamike
me forma moderne të kamufluara. Këtë e kemi të qartë me
marrjen e dhjetëra kryqëzatave ndaj vendeve të botës
islame. E sot shembulli më i qartë tregohet me frikën e
europianëve për futjen e Turqisë në Be; të luftës në Irak;
në Afganistan. Termi terrorizëm është një përrallë e sajuar
bukur. Bindjet fetare të popullatës shqiptare nuk kanë qenë
shkas për ndarje fetare sepse vetëm fjala ?jam shqiptar?
është fjala magjike që i ka lidhur shqiptarët pa dallim
feje, krahine e ideje. Duhet të dish diçka dhe vëre mirë
vath në vesh ?Po të mos ishin nismat dhe idetë e
intelektualëve muslimanë në shekullin XIX e XX për krijimin
e një Shqipërie etnike kurrë nuk do të kishim patur një
shtet me emrin ?Shqipëri?! Ishte perëndimi kristian që e
copëtoi Shqipërinë, copëtim që vazhdon edhe sot e kësaj
dite duke na mohuar të drejtën e pasjes së një shteti të
plotë etnik shqiptar. Këtu qëndron ndryshimi mes këtyre dy
personazheve historike. Në qëndrimin ndaj sllavëve, Hasan
Prishtina ishte i prerë dhe armik i betuar i sllavëve dhe
nuk pranoi asnjë lloj kompromisi me to, ndërsa Skënderbeu u
lidh dhe bëri krushqi me ta. Nuk u tregua dhe aq politikan
i zgjuar. Pat këshilltar që e drejtuan politikisht
principatën e tij keq duke iu kundërvënë fuqisë më të madhe
të asaj kohe, duke sjellë dëme të pallogaritshme politike,
ekonomike e njerëzore.
Ju thoni se Gjergj Brankoviçi ishte vasal i Sulltanit.
Domosdo vasal do të ishte ashtu siç ishte edhe Skënderbeu.
Por Brankoviçi u tregua më i mençur. Nuk e çoi popullin e
tij në një luftë shkatërrimtare. Ai e ruajti pozicionin e
tij. Rezultati solli që vend i tij i shpëtoi shkatërrimit
politik, fetar dhe kulturor, gjë që e solli daljen më herët
të popullit të tij si shtet më vete, duke patur një
përkrahje të madhe nga vendet e Perëndimit, të Francës dhe
të Rusisë. Ndërsa ne iu kundërvumë turqve. Luftuam për 25
vjet, u bëmë ballë hordhive turke, por ama u shkatërruam në
çdo aspekt të jetës politike, ekonomike, kulturore, fetare
dhe njerëzore. Rrezikuam një zhdukje të plotë si etni. E na
si popull kryeneç e inatçor, por trim dhe luftëtar u lidhëm
me të krishterët e perëndimit, u bëmë vasalë të tyre në
interes të politikës papale pushtuese drejt vendeve të
lindjes islame. Ti kundërvihesh një fuqie të madhe botërore
është një betejë e humbur, zotëri! A nuk kishin më shumë
mundësi serbët t?u kundërviheshin turqve? Siç e thua edhe
ti: i konvertuari sllav Veziri i madh, Mahmut Pasha qe një
serb fekthyer (Angjeloviç) vëllai it ë cilit qe komandant i
ushtrisë serbe ? Sulltan Mehmeti i dytë e aneksoi pa luftë
në vitin 1458 dhe me marrëveshje ?. A ishte qëndrim i urtë
apo një gabim. Këtë po ua lëmë lexuesve të japin mendimin e
tyre. Edhe në kampin e Skënderbeut kishte të moderuar që
kërkonin të bënin paqë me turqit siç ishin Dukagjinët dhe
disa feudalë të tjerë. Skënderbeu nuk ua dëgjoi fjalën e
tyre, pro dëgjoi fjalën e këshilltarëve françeskaj, që
anonin nga papati në dëm të çështjes shqiptare. Si
përfundim solli atë fatkeqësi që popullin tim ta trajtonin
ndryshe nga popujt e tjerë të Ballkanit. U bëmë mish për
top për ushtrinë e Sulltanit në shekujt e mëpasëm sepse na
trajtonin si popull trim e luftëtar duke na mohuar çdo
alternativë tjetër të zhvillimit ekonomik, duke na përdorur
si jeniçerë, ai akinxhij e bazhibozukë. Ky ishte fati i
popullit tim zotëri. Rrjedha historike e serbëve ndoqi një
rrugë tjetër zhvillimi. Fati i saj ishte destinuar nga
faktorë gjeostrategjikë me Europën Qendrore e më tutje me
Perëndimin. Nuk kam dëgjuar ndonjëherë për emigrime të
mëdha të popujve slave drejt Perëndimit gjatë shekujve XV
dhe deri në XX, por për emigrim të brendshëm drejt tokave
shqiptare sepse ata emigronin brenda një shteti siç ishte
Turqia, ku njerëzit ishin të lirë të banonin kudo në
Perandorinë Turke. Ishte një ?pushtim i butë? i sllavëve
ndaj tokave shqiptare. Ky emigrim i butë solli rrudhjen e
etnisë shqiptare, qoftë në Jug qoftë në Veri duke ua
pushtuar pak e nga pak trevat etnike të cilat kishin mbetur
të shpopulluara nga emigrimet e mëdha të shqiptarëve drejt
Perëndimit. Mehmeti i dytë i mori në mbrojtje serbët sepse
lidhja e tij gjenetike amësore, sipas thënies suaj, ishte
serbe ? serbët qëndruan urtë ndaj turqve dhe ? ?vetëm në
vitin 1689 u bë një kryengritje e kufizuar kundër Turqisë?
? (po aty). Në këto vite fillon ajo historia gjoja e
dyndjeve serbe drejt Austrisë dhe shpopullimit të tokave të
Kosovës nga serbët dhe popullimi i saj nga barinjtë
shtegtarë shqiptarë. Viktimë e kësaj ideje bie edhe
studjuesi Petrit Imami nga Kosova, temë e botuar në disa
numra të gazetës ?Tema? si dhe në popullimin e qytetit të
Ulqinit me 400 kusarët arabë që qëndruan në atë qytet duke
ndërruar demografinë e atij qyteti bregdetar në favor të
shqiptarëve?!
Është për t?u çuditur për një fakt historic të papërcaktuar
se: ?? Atbotë Skënderbeu qe një nga princat më të fuqishëm
të Europës dhe nuk qe fare e habitshme që ai, i cili ndali
Perandorinë Osmane dhe që ndikoi në mënyrë vendimtare
balancën e fuqisë në Itali duke mundur ushtrinë franceze
atje, arrinte të bënte vasale Serbinë që gjendej në ditët
më të vështira të saj?? (po aty). E keqja jonë më e madhe
është ana euforike, manija e zmadhimit dhe të
hiperbolizimit të ngjarjeve të ndodhura në vite vend e pa
vend edhe të një ngjarjeje sado të thjeshtë. Mendimi i
shprehur nga ai se me forcën dhe ushtrinë e tij kishte
patur mundësi që Serbinë ta bënte vasale të shtetit
Arbëresh, në një kohë që ushtritë serbe në shekuj i kishin
ra kryq e tërthor Ballkanit sa që ne sot nuk po mundemi
ende ta zëvendësojmë atë toponimi slave të ngulitur qysh në
kohën e Bizantit e më tutje. Se sa mund ta kishte realizuar
këtë ëndërr të Myftarajt këtë nuk mundemi ta kuptojmë.
Skënderbeu as që u ishte afruar kufijve serbë e jo më të
ballafaqohej me ushtrinë e Gjergj Brankoviçit. Këtu duhet
të shtoj një detaj të vogël të një gabimi them unë, më
tepër të karakterit politik të Skënderbeut, të asaj
ngutjeje të parakohshme të largimit prej tutelës së
sulltanit, të vasalitetit ndaj tij, duke menduar se forcat
e koalicionit të krishterë po dërrmonin forcat turke, të
cilat sipas gjasave po largoheshin drejt Azisë, bëri atë
hap të gabuar të shkëputjes së plotë nga Sulltani që
shkaktoi dhe izolimin e plotë të tij qoftë në rrafshin
ushtarak, njerëzor e ekonomik, në vetminë e tij me atë
pjesë të ushtrisë së vogël shqiptare, që i bëri ballë
sulmeve gati 25 vjeçare pa asnjë ndihmë nga ajo Europa e
Krishterë. Këtu duhet të shohim atë meritë të madhe të
këtij strategu ushtarak, por jo politikan që fuqitë
europiane e venetikasit e quanin ?cub malesh?, ti bëjë
ballë fuqisë turke.
Ai luftoi, Myftaraj, brenda principatës së tij të vogël
malore e tepër të varfër nga të ardhurat sepse pjesën më
vitale fushën e kishte po aq armiku më mizor i shqiptarëve
venetikasit që zotëronte krejt bregdetin shqiptar që nga
Tivari e deri në Artë, ndërsa në varësi të turqve ishte
pjesa perëndimore dy Dibrat, Manastiri, Sfetigradi,
Follorina, Kosturi, Vlora, Gjirokastra, Berati, Elbasani.
Skënderbeu nuk kishte të bënte fare me trojet etnike
shqiptare të Kosovës dhe të rrafshit të Dukagjinit.
Dukagjinët kishin nën zotërim vetëm një pjesë të vogël të
Fushës si edhe Lezhën, të cilën ua dhanë pa luftë
venetikasve duke mbajtur vetëm dy fshatra e jo kurrsesi
pjesën jugore të Kosovës. Këtu e ka fjalën z. Baleta dhe
letërshkruesi nga Kosova. Për rjedhën e ngjarjeve të fundit
në Kosovë për mendimin tim ishte e parakohshme vendosja e
shtatores së Skënderbeut në Prishtinë.

(vijon numrin e ardhshëm)

Shkodër, 10 dhjetor 2004                                                Nuh 
Topçia
 


QEMAL VELIJA

        INTRIGA GREKE DHE VETËFAJËSIMI
                         KOLEKTIV I SHQIPTARËVE

        Akti i "pengmarrjes" së autobuzit në Athinë këtyre ditëve
i ngjau një seriali telenovelash të rëndomta prej atyre që
kanë "zënë peng" prej kohësh qytetarët shqiptarë tifozë të
ekranit. Kjo jo vetëm për shkak të "fundit të lumtur" të
ngjarjes, por edhe për linjat dhe protagonistët që u
përfshinë në të: -Pengjet, pengmarrësit, policia,
demonstruesit grekë, figurantët emigrantë shqiptarë, Fronti
Grek, ministri Vulgarakis, mediat greke, mediat në
Shqipëri, institucionet e shtetit shqiptar, familjet e
pengmarrësve, mediat europiane e ato të përtej Atlantikut,
...e deri konferencat e shtypit si ajo e Mustafajt të PD! 
        Publiku (sidomos ai mediatik e qeveritar) në të dy anët e
kufirit, pra në Tiranë dhe Athinë, u duk se e përjetoi me
tepër emocion këtë telenovelë amatoreske, duke larguar
vëmendjen prej shumë e shumë problemeve të tjera më
kardinale e më jetësore. Pavarësisht pikëpamjes sonë se nuk
ishte tjetër veç një skene të kurdisur, edhe sikur të ishte
e njëmendtë, përsëri nuk kishte pse të përbënte një shkak
impenjimi për Tiranën dhe jetën publike të saj. Si ngjarje
kriminale e ndodhur në një shtet tjetër, mund të zinte
vetëm hapësirën e kronikave të zeza, ashtu si hedhja në erë
e shtyllës së tensionit në Tropojë, eksplozivi në
karburantin po në Tropojë, maskat në Burrel, ... e deri
çarja e barkut të një nëne për ti grabitur fetusin në SHBA
(s'di pse më kujton praktikat serbe e greke në kohë
spastrimesh kjo ngjarje!). Por përjetimi i palës shqiptare
të lë edhe një shije të hidhur dhe ngjall edhe një alarm
përfytyrues, sepse të kujton procesin e kolonizimit grek
mbi shtetin mjeran shqiptar, dhe devotshmërinë mercenare të
institucioneve kukulla në shtetin e kolonizuar.
        Sidoqë të jetë, në një gjykim kritik ajo shëmbëlltyrë
telenovelash melo-dramatike zbulon dy pamje:

        Intrigën greke

        Janë një sërë detajesh që të çojnë në përfundimin se
gjithçka ishte e inskenuar dhe bën pjesë në arsenalin e
"Kalit të Trojës". Vetëm se ishte montuar disi keq dhe disa
"rraqe" pakujdesie e kompromentonin në sytë e një vëzhguesi
të ftohtë. Në dallim me praktikat shumëvjeçare greke, kësaj
rradhe policia e këtij shteti u tregua tepër e përmbajtur,
e sjellshme, dhe qytetare. Deklarata e ministrit Vulgarakis
e konfirmon këtë, ashtu si dhe fshehja e shqiptarësisë në
fillim të operacionit. Aq sa mund të Vëmë në dyshim nëse
ngjarja ka ndodhur dikut tjetër apo në Athinën e
keqtrajtimeve permantente mbi shqiptarët e fajshëm e të
pafajshëm, në Athinën e histerisë antishqiptare që vrau të
riun emigrant ditën e ndeshjes së futbollit, në Athinën
prej nga vijnë shpesh emigrantë të torturuar, të dëmtuar,
të depresuar, të grabitur e të vrarë... Duket sikur nuk
është Athina e policëve (dhe ushtarëve) që vrasin dhe
mbushin malet kufitare me kufoma të rinjsh shqiptarë, që
djegin emigrantët e pambrojtur me napalm, që terrorizojnë
fshatrat kufitare shqiptar, që grabisin dhe vrasin fëmijë
në to, që kryejnë operacione terroriste mbi reparte
ushtarake shqiptare (Peshëkëpia nuk duhet harruar), që
përdhunojnë dhe trafikojnë femrat dhe fëmijët emigrantë
shqiptarë...
        Më tepë se një akt pengmarrjeje, kjo ngjarje mund të quhej
si një mësim tregues, si një manovër stërvitore e policisë
në rastet e pengmarrjes. Pasi në raste të vërteta, të
gjithë jemi dëshmitarë për këtë, policia e egërsuar greke e
ka ndjekur pengmarrësin deri brenda territorit të shtetit
shqiptar duke shkelur kështu edhe integritetin dhe
juridiksionin e tij. Një autobuz i dislokuar dhe i
rrethuar, një shofer që ka kohë të marrë dhe çelësat e
makinës, pengmarrës që nuk parashikojnë asgjë (as punën e
çelësave), një linjë lokale urbane dhe një mjet ku
njiheshin mirë prej personelit, një çantë me sanduiçe, një
pushkë karabinë si të ishin roje nate, një cigan i lagjes
që iua shet atë, kërkesa e pakuptimtë për në Rusi, dhe më
pas ajo e parave (që vetëm më pas i dha karakterin e një
pengmarrje për pará kësaj ngjarje), shtatë vitet e punës si
bojaxhinj, dorëzimi kokëkulur dhe pendimi i tyre para
organeve greke - nuk i jep asnjë karakter vërtetësie
ngjarjes që u reklamua me bujë këtyre ditëve në të dy
vendet fqinje. Nëse do ishin vërtet pengmarrës, policia
greke do ti kish vrarë ata pa një pa dy. Kur e dinte që në
fillim se ishin shqiptarë, do të lëshonte alarmin e
zakonshëm kundër shqiptarëve. Nëse nuk do ishte diçka e
stisur, Ministri grek nuk do të tregohej aq xhentil karshi
emigracionit shqiptar. Në çdo rast, nuk do të ishte vetëm
Fronti Grek që do të bënte thirrje kundër emigrantëve, por
do të ishte ngritur në këmbë i gjithë bizantinizmi dhe
verbëria e grekëve.
        Angazhimi i familjarëve të "pengmarrësve" për ti bindur
ata të dorëzohen, vizita e gazetarëve grekë në familjet e
tyre në Shqipëri, reklama si emigrantë-punëtorë prej
vitesh, emigrantë të tjerë që dolën deri edhe nëpër mediat
greke duke dënuar aktin, e shumë e shumë hollësi të tjera,
nuk janë tjetër veçse linja sekondare për ti dhënë sa më
tepër sfond telenovelës greke.
        Dyshimi që hedh xhaxhai i Leonardit (njërit prej
"pengmarrësve") në "Shekulli" (17 dhjetor 2004) se "është
shtyrë nga persona të tjerë dhe dyshoj nga segmente greke",
pasi thotë për të nipin se ishte një djalë i shtruar dhe
punëtor, -ndoshta është reagimi më i saktë nga e gjithë
tollovia mediatike e këtyre ditëve. Dhe sipas gjasave është
krejt e vërtetë se kjo ngjarje është vetëm fryt i intrigës
greke. Arsyet mund të jenë të shumta, por nuk besoj se
shkaku kryesor i kësaj intrige të jetë vetëm krijimi i një
shkasi për një operacion "fshese". Madje do të thonim se
frikës së "fshesës" i ka dalë boja tashmë dhe është
vërtetuar se, edhe sikur të dojë shteti shqiptar të kthehen
emigrantët prej Greqie, do të jetë vetë shteti grek ai që
do ta ndalojë me çdo kusht atë. Jo vetëm për faktorin
ekonomik, por edhe për shumë faktorë të tjerë që nuk është
rasti të përmenden në këtë shkrim. Nuk duhet harruar se ky
incident u inskenua pikërisht në kohën e hapjes së
negociatave në Bruksel në lidhje me pranimin e Turqisë në
BE. Po ashtu pavarësisht klimës në dukje rozë, marrëdhëniet
e Tiranës zyrtare nën sipërfaqe duket se kanë pasur disa
fërkime. Më tej, në një vështrim më të gjerë rajonal,
statusi i Kosovës po afrohet dhe duhen krijuar gjithfarë
pengesash për të prishur imazhin e një shteti të ardhshëm
të dytë shqiptar (Republika e Kosovës). Ndërkohë edhe
presioni i një fshese hipotetike ndihmon disa segmente në
politikën shqiptare që të krijojnë klimë destabilizuese dhe
të nxjerrin kapital politik në rast të ndonjë kthimi të
pjesshëm. Padyshim nuk përjashtohet mundësia edhe të
lojërave politike të brendshme që shfrytëzojnë elementin
shqiptar për të arritur qëllimet e tyre. Ministri
Vulgarakis vuri në dukje "efikasitetin e policisë dhe
vlershmërinë e stërvitjes që ka bërë me rastin e Lojërave
Olimpike!". Tamam sikur të bëhej fjalë për një mësim
tregues për aftësinë e policisë së shtetit grek...
        Cilatdo qofshin arsyet e këtij inskenimi, mund të themi
me bindje se intriga greke vazhdon me intensitetin e saj të
zakonshëm në dëm të shqiptarëve (edhe në dëm të dy
"pengmarrësve" të rastit natyrisht), në të gjitha drejtimet
që nga "shpëlarja e trurit" me anë të marrëveshjes së
paprecedent për rishikimin e teksteve të historisë së
shqiptarëve, e deri në inskenime të tilla "pengmarrjesh".


        Vetëfajësimi kolektiv i shqiptarëve

        Ajo që të bën përshtypje është një ndjenjë vetëfajësimi që
i ka kapluar prej vitesh shqiptarët. Në çdo rast ata
ndjehen fajtorë për çdo veprim individual dhe me të shpejtë
nisin justifikimet dhe përbetimet se jo të gjithë jemi të
tillë. Vetë angazhimi politik e mediatik në lidhje me këtë
ngjarje, flet për këtë ndjenjë vetëfajësimi. Karshi çdo
"faji", mjetet publike të shqiptarëve përgjigjen
publikisht. Deri edhe Ministria e Jashtme me deklaratën e
saj infantile shkon në këtë hulli. Krime dhe kriminelë ka
në çdo vend, pengmarrje ndodhin gjithkund, vrasje,
grabitje, vjedhje, drogë, prostitucion, trafikim organesh,
etj., janë episode të përditshmërisë në botën e qytetëruar
perëndimore. Por nuk kemi dëgjuar që për ndonjë prostitutë
italiane të angazhohen të gjitha institucionet publike të
shtetit dhe shoqërisë italiane dhe të përgjigjen
kolektivisht, për ndonjë të droguar anglez të përgjigjet e
gjithë shoqëria angleze, për ndonjë vrasje të ndjehet në
faj e gjithë shoqëria franceze, apo për krimin makabër të
ditëve të fundit në Amerikë, kur u masakrua një nënë
shtatzanë, të vetëfajësohet e gjithë shoqëria amerikane dhe
të bëjë deklarata publike "se ne nuk jemi të tillë", etjera
si këto. Vetëm me shqiptarët ndodh kjo dukuri. Vetëm neve
na prishet imazhi edhe kur "thyejmë ndonjë xham!", pra,
vetëm ne shihemi si kolektiv, si turmë, si kope, dhe
gjykohemi si të tillë.
        Mund të veçojmë në këtë rast deklaratën e PD-së, që dreqi
e di se ç'kërkonte të prononcohej në lidhje me këtë ngjarje
ordinere që ndodhte në një shtet tjetër. Në pamje të parë,
duket se qëndron, por nëse do të analizohet në raportin e
kolektives me individualen, për të cilën flet edhe mbajtësi
i deklaratës në fjalë, sekretari Mustafaj, është krejt e
papërligjur. 
        -Së pari, një parti politike shqiptare nuk ka pse të
deklarohet se dënon një akt ordiner të ndodhur në Greqi,
pasi nuk ka forcë politike shqiptare, greke apo deri dhe
mongole që nuk  dënon krimin ordiner. Në fund të fundit, ai
nuk përbën ndonjë precedent politik që të detyron të
shprehësh qëndrimin tënd. Me krimin rëndom merren policia
dhe gjykatat e jo partitë politike apo diplomacia (si në
rastin e deklaratës së MPJ). 
        -Së dyti, gjuha gjynahqare që i përgjërohet politikës dhe
shtetit grek që të përdorë ndëshkimin individual dhe jo atë
kolektiv, flet për pozicionin mjeran në të cilin ndodhet
vetë politika shqiptare. Qeveria greke e ka për detyrë të
japë ndëshkime individuale dhe jo kolektive nëse vepron në
një shtet të institucionalizuar dhe ligjor, në të kundërt
ai duhet denoncuar ndërkombëtarisht si një shtet terrorist
dhe të merren masa për mbrojtjen e qytetarëve tanë që
gjenden atje. Nuk ka pse ti lutemi Greqisë të mos na
ndëshkojë kolektivisht. 
        -Në anën tjetër, nëse Greqia do të përdorë manevrën e saj
të zakonshme të spastrimit të emigrantëve, gjuha lutëse dhe
"puthja e dorës" që gjen shprehje në atë deklaratë të PD,
nxjerr zbuluar karakterin mercenar dhe aspak dinjitoz të
politikës shqiptare, ajo nxjerr në pah pafuqinë dhe
padëshirën e politikës shqiptare për të kryer detyrën që i
takon, pra të mbrojë qytetarët e vet prej çdo diskriminimi,
keqtrajtimi apo dënimi kolektiv nga ana e të huajve, të
mbrojë të drejtat e tyre në bazë të marrëveshjeve
institucionale dhe jo të vullneteve e interesave të
individëve apo grupeve me pushtet. Nëse vepron frika e
"fshesës" kjo është për "meritë" të kësaj politike
shqiptare që, si në kohë të Berishës ashtu edhe të Nanos,
vetëm ka luajtur rolin e "prostitutës" në lidhje me Greqinë
dhe asnjëherë nuk ka marrë përsipër të ballancojë qëndrimet
dhe të mbrojë të drejtën e shtetasve të vet. Kur nuk
luftohet për të drejtën dhe fuqinë, detyrimisht do të
ngelet vetëm gjuha e mëshirës dhe e lutjes. Kjo e bën edhe
më të qartë faktin se edhe për mjaft kohë të tjera, përsa
do të "mbretërojnë" në skenën e politikës shqiptare këto
lloj forcash politike mercenare, shtetasve shqiptarë nuk iu
mbetet gjë tjetër veçse të rrokin "armët" vullnetarisht e
ti dalin zot vehtes "prej grekut". Por kjo do të arrihet
vetëm atëhere kur ta shohim vehten në sy dhe të mos shkojmë
pas frymës kapitullante të kësaj lloj politike, të mos e
konsiderojmë më vehten si rajá dhe si banorë kolonish, si
fajtorë në çdo kohë e rrethanë në raport me të tjerët.

                                        QEMAL VELIJA        



                
__________________________________ 
Do you Yahoo!? 
Yahoo! Mail - Find what you need with new enhanced search.
http://info.mail.yahoo.com/mail_250


------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~--> 
Make a clean sweep of pop-up ads. Yahoo! Companion Toolbar.
Now with Pop-Up Blocker. Get it for free!
http://us.click.yahoo.com/L5YrjA/eSIIAA/yQLSAA/KDuplB/TM
--------------------------------------------------------------------~-> 

Mos harroni se Shqiperia eshte nje Liste Informative Kombetare Shqiptare, synon 
ne nxitjen e atedhedashurise, tek te gjithe shqipetaret pa dallim Krahine, 
besmi dhe seksi. Me parimin : Me i nderuari nga ne eshte nacionalisti dhe ai qe 
 i sherben me shume ceshtjes kombetare... Per kete jane te ftuar te gjithe 
shqiptaret kudo qe ndodhen qe te kontribojne ne rritjen e atedhedashurise nder 
shqiptar...

Per tu anetaresuar ne liste e-mailo: 

shqiperia-subscribe@xxxxxxxxxxxxxxx

Per ta lene listen e-mailo: 

shqiperia-unsubscribe@xxxxxxxxxxxxxxx

================================================================== 
Yahoo! Groups Links

<*> To visit your group on the web, go to:
    http://groups.yahoo.com/group/shqiperia/

<*> To unsubscribe from this group, send an email to:
    shqiperia-unsubscribe@xxxxxxxxxxxxxxx

<*> Your use of Yahoo! Groups is subject to:
    http://docs.yahoo.com/info/terms/