paguyuban pasundan: pangeling-ngeling

Salam,

Mun teu salah, dina tangga ayeuna, 92 taun ka tukang (20 Juli 1913), di 
bumina DK Ardiwinata di wewengkon Gg. Paseban-Weltevreden (Salemba kiwari), 
geus borojol hiji organisasi nu dingaranan Paguyuban Pasundan. Anu boga 
pokal, di antarana para nonoman siswa STOVIA urang Sunda, kayaning Dayat 
Hidayat, Jungjunan, Asikin, Kusuma Sujana, jeung Iskandar (lain kuring). Anu 
sumping dina gempungan nu ngagelarkeun eta paguyuban, ceuk cenah seueur 
jalmi ti sababaraha profesi, malah kaom istri ti Bogor ge teu tinggaleun.

Naon anu jadi sabab nepi ka kudu ngadamel organisasi eta? Kieu kasauran 
Dayat Hidayat:
"Dupi anu jadi lulugu nyaeta wirehing ngemutkeun bangsa Sunda kacida pisan 
katilarna tina bab kamajengan ku bangsa sanes, sumawonten ku bangsa Jawa 
mah, nu ti kapungkurna oge parantos tebih pisan nilarna ka urang Sunda, 
dalah ku urang Malayu nu teu acan sakumaha lamina ngudagna kana kamajengan, 
ayeuna urang SUnda parantos kenging disebutkeun keselek, tawisna murid di 
sakola Doktor danget ieu urang Sundana mung aya 10, dupi urang Malayu mah 
sumawonten urang Jawa mah parantos pirang-pirang. Nyakitu deui di 
sakola-sakola sanes urang Jawa sareng urang Malayu henteu kawon seueurna ku 
urang Sunda. Anu ka nagri Walanda mah urang Sunda kenging keneh dibilang, 
dupi urang Malayu sok sumawonten nu kiat mayar ongkosna, dalah nu henteu oge 
cek paripaos dibelaan kuli-kuli, merlukeun ka nagri Walanda ku suhud nyiar 
kapinteran. Menggah ku emutan, upami urang Sunda cicingeun bae, daek-daek ka 
payuna hayang nyepeng padamelan oge hese, kakawonkeun ku bangsa sanes. 
Buktina ayeuna parantos sababaraha hiji urang Jawa saerng urang Malayu nu 
nyepeng damel di tanah Pasundan, dupi urang Sunda mah meh teu aya bae nu 
tiasa jeneng di nagara deungeun."

Dina "Papaes Nonoman", kalawarta nu jadi corong Paguyuban Pasundan, patali 
jeung mangsa harita nu beuki harengheng alatan gelebug obahna jaman, kungsi 
aya nu nulis kieu,
"Ieuh! Urang Sunda! ... urang milu kana hal pulitik teh, ... lain pisan 
kahadean urang, tapi... kawajiban urang, ..."


wassalaam,

jk


[Non-text portions of this message have been removed]



Ti urang, nu urang, ku urang jeung keur urang balarea